Bir Sana Bir Bana Cemre

Cum, Mar 5, 2010

Kuyu, Şehir

Rahmetli anneannem iyi bilirdi eski takvimi. Bu bilgiyi bugün için babam devam ettiriyor. Biraz biraz da bana bulaşmadı değil. Bayılırım böylesi kesin bilgilere. Hemen hiç şaşmaz desem mübalağa mı olur? Pek değil. Beklenmeyen bir demde, havanın ani değişimlerine hemen damgayı vuruyor babam. Zemheri, Mart Dokuzu, Ay başı, Abdul Beş… Atalardan miras bu ilim, gerçekten enteresan aynîlik gösteriyor. Sıra dışı gelişmeler olmuyor mu? Oluyor elbet. İşte şu yaşadığımız mevsim gibi oluyor ama genelde devede kulak sayılmaz bu durum.

Kor halindeki ateş” diye tarif ededurmuş ansiklopediler cemreyi. İlave etmişler sonra: “Şubat ayının ikinci yarısıyla, mart ayının ilk yarısı arasında, önce havaya, sonra suya ve son olarak da toprağa düşerek onların ısınmasını sağladığına inanılan enerji…

Cemre diye adlandırılan sayılı günlerin takvimlere nasıl girdiği bilinmiyor. Yılın 180 gün süren soğuk yarısı olarak ayırt edilen kasım döneminin 100. gününden sonra, sıcaklığın yükselmesi ile ilgili gözlem birikimini, kora benzetilen bir enerji kaynağıyla açıklama düşüncesinden kaynaklandığı tahmin ediliyor. İstanbul’da 60 yıllık dönem için yapılan bir araştırma, cemrelerin kıştan bahara geçilirken ortalama sıcaklık eğrilerinin yükselmeye başladığı dönemin başlangıcını belirledikleri ve bu dönemde mevsim normallerinin üzerindeki az ya da çok bir sıcaklık artışıyla çakıştıklarını ortaya koymuş. Cemreler arasındaki günlerdeyse, sıcaklıkta az da olsa bir düşüş saptanmış. Aynı araştırmaya göre her üç cemre dikkate alındığında, bir iki günlük farklarla bu tarihlerde % 42 ihtimalle, iki cemre dikkate alındığındaysa %74 ihtimalle belirgin bir ısınma gerçekleşmiş.

Bu sene, her şeyin anormal yaşandığı bir kış oldu. İlk cemre ile küçücük de olsa ısınan hava ikinci cemreye kadar yerini “bahar” soğuğuna bıraktı. Bakalım suya düştükten sonra sular artık donmayacak, toprağa düştükten sonra ise iyice ortalık ısınacak mı? derken baktık ki ne toprak don tutmuş ne sular ayaz kesiyor. Yumuşak geçen bir kış mirası oluverdi hava.

Bilgi, tecrübedir. Bugün cuma. Cemrelerin üçüncüsü toprağa üşüyor. Dışarıda fiyakalı bir rüzgar. Ben gelirsem böyle gelirim diyor sanki üçüncü cemre. Onla hemhal olup anlaşabilmemiz için zamanı saatlerimize bakarak değil göğün hareketlerine göre kurgulamamız ve mevsimleri takvim yapraklarına bakarak anlayan şehirli yanımızın hilafına hareket etmemiz gerek.

Şehirde yaşayan “şehrin insanı” için mühim mi bunlar? “Hem ne olacak bilsek” diyebilirsiniz. “İşte meteoroloji, işte “son dakika” haberleri, acil uyarılar, işte arabamızdayız, otobüs, kaloriferler yanıyor, bize ne dışarının karından kışından. Hem kara şemsiyeliler diye burun kıvırdığınız değil miyiz biz.”

Susar ve bir böceğin başını topraktan uzatışına, bir gülün sürgününe bakar “hayret” makamı ile ulularız yaradanı. Herkes kendi işine bakar.

, ,

Yorum Yaz