Her dilde İstanbul isimlerini bildirir

Pts, Haz 28, 2010

Şehir

“Her dilde İstanbul isimlerini bildirir ” Böyle buyuruyor serdengeçti seyyah Evliya Çelebi. Allah O’na mağfiret etsin. Ve akabinde ekliyor nefis üslubu ile. Sayıyor İstanbul’un her dildeki isimlerini.

Her dilde İstanbul isimlerini bildirir İstanbul Kalesi’nin ilk ismi Latin dilinde Makedonya’dır. Sonra Yanko yaptığı için Süryânî dilinde Yankoviçe dediler. Sonra İskender yaptığı için İbrî dilinde Aleksandıra dediler. Bir zaman Sırpça Pozanta dediler. Bir zaman Yahudi dilinde Vejendoniya dediler. Frenk dilinde Yağfuriye dediler.

Dokuzuncu kerede Kostantin yaptığı için Yunan dilinde Poznatyam ve Kostantiniyye dediler. Nemse dilinde Kostantinopol derler.

Moskov dilinde Tekuriye derler.
Afrika dilinde Grandorya derler.
Macarcada Vezendonvar derler.
Leh dilinde Kanatorya derler.
Çek dilinde Aliyana derler.
İsveç dilinde Herakliyan derler.
Felemenk dilinde İstifanya derler.
Fransızca’da İgrandona,
Portekiz dilinde Kostiyya,
Arapça’da Kostantiniyye-i Kübrâ,
Acem dilinde Kayser-zemin,
Hind dilinde Taht-ı Rum,
Moğol dilinde Çakdurkan,
Tatar dilinde Sakâlib,
Osmanlılarda İslâmbol (İstanbul) derler. (Seyahatname – s.24 – 25)

Bizde nedir İstanbul? Nasıl karşılık buluyoruz dağarcığımızda. “Neden geldim İstanbul’a?” diyoruz da pekala bu serzenişimiz altında yatan nedir? Dünya kültür başkenti İstanbul, Türkiye sermayesinin de başkenti değil midir? Türkiye nüfusunun, işsizliğin, işin, suçun, merhametin, güzelliğin, kalabalık ve çirkinliğin, ahlaksızlık ve erdemin, uzak ve yakının başkenti değil midir aynı zamanda. Aşk yanımız, hasret yanımız, türkü yanımız ve kahır yanımız değil midir İstanbul?

Bir türkü kadar berrak İstanbul yanımızla ara sıra da olsa bakmaz mıyız hayata? Tepinen Beyoğlu ve ağlayan Karacaahmet geçmez mi ufkumuzdan?

Evet geçer elbet…

“Güleni şöyle dursun ağlayanı bahtiyar” İstanbul için Çelebi’nin zikrettiği bu isimlere durmadan yenileri eklense seza değil midir?

Sait Faik, ‘Bu şehirden bıkıp usanılmaz, bu şehirde yaşanır’ buyururken biz başka mekanların insanlarına haksızlık ettiğini hiç düşünmüş müdür? Sanmıyorum.

İstanbul’a gurbet ve hasret bir kişi olarak “Sol Yanım”dan başka bir isim bulamıyorum.

,

Yorum Yaz